previous arrowprevious arrow
next arrownext arrow
Shadow
Slider

حافظ غزل سرای بزرگ ایرانی


حافظ غزل سرای بزرگ ایرانی

خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی  ملقب به” لسان الغیب” یکی از شاعران نامدار و پر آوازه ی شعر و ادب فارسی است که در سال 727 یعنی قرن هشتم در شیراز متولد شد. اجداد او اهل اصفهان بوده اند که در زمان حکومت اتابکان سلغزی از آنجا به شیرازآمده و متوطّن شده اند . حافظ پسر کوچک خانواده بوده است که پس از مرگ پدرش بهاء الدین محمد، بر خلاف سایر برادرانش، با مادر در شیراز میماند. در این دوره از زندگی او به سبب شرکت در مجالس درس علما و ادبای زمان، تحولات بزرگی صورت می گیرد.چنانچکه که گلندام دوست و هم عصر حافظ در سخنان خود اشاره می کند  که حافظ در آن زمان دو رشته از علوم یعنی علوم شرعی و علوم ادبی را نزد استادان بزرگی همچون قوام الدین می آموخته و در حفظ قرآن ممارست می کرده است. بی تردید حافظ شیفته شیوایی زبان قرآن بوده  و از صنایع و بدایع آن در شعر خود بهره برده‌است. بیشتر صنایع بدیع قرآن را که نزدیک به یکصد گونه دانسته‌اند، در دیوان حافظ می‌توان یافت. از پر شمارترین این صنایع می‌توان ایجاز، استعاره، ایهام، انسجام، ارسال المثل، ترصیع، تلمیح، تمثیل، تشبیه، تقابل، تکرار، توزیع، تناسب، جناس، تسمیط، کنایه، مقارنه و تقسیم را نام برد. حافظ خواندن قرآن با چارده (چهارده) روایت را مایه افتخار خود می‌دانسته و گمان می‌رود به همین خاطر تخلص او حافظ است. به طوریکه در سراسر دیوان حافظ به ابیاتی برمی‌خوریم که به صراحت به تأثیر قرآن در زندگی او اذعان داشته‌است.

صبح خیزی و سلامت طلبی چون حافظ هرچه کردم همه از دولت قرآن کردم

یا

عشقت رسد به فریاد ار خود به سان حافظ قرآن ز بر بخوانی با چارده روایت

و یا

ندیدم خوشتر از شعر تو حافظبه قرآنی که اندر سینه داری

 

اگرچه حافظ در دورانی زندگی میکرده که شیراز از لحاظ سیاسی وضعیت آرام و مناسبی نداشته است ( حافظ در جای جای دیوانش به آن اشاره میکند)  اما حضور او در محیطی که مجمع عالمان و ادبیان و عارفان و شاعران بوده، باعث رشد و تعالی او در حد کمال شده است. از آثار حافظ میتوان دیوان غزلیات او،ساقی نامه،رباعیات،قطعات و قصیده های او را نام برد.

حافظ سرانجام در سال 729 فوت کرده و در حافظیه ی شیراز به خاک سپرده می شود.

دانلود ساقی نامه ی حافظ

دانلود دیوان حافظ

 


مطالب مرتبط بیشتر:

کشف شگردهای خاص حافظ در به کارگیری فعل

درسنامه ی آزادگی در اشعار حافظ

تفسیر شعر الا یا ایّها الساقی …